Hilal Bebek
İLETİŞİM İÇİN ARAYINIZ: +90 543 934 39 60 +90 216 999 89 58

Kaygı Bozukluğu Nedir, Hasta ve Yakınları Ne Yapmalıdır?

KAYGI BOZUKLUĞU NEDİR, HASTA VE YAKINLARI NEYE DİKKAT EDİLMELİDİR? (Uzm. Psk. Hilal Bebek)
– Kaygı bozukluğunda kişi, gerçek bir tehdit yokken yüksek dereceli bir kaygı yaşamaktadır.

– Birinci aşamada, “Güvende değilim”, “kötü bir şey olacak”, “delireceğim” gibi düşüncelerin oluşması sonucu kişide kaygı duygusu oluşur. Duygular ve davranışlar, düşüncelere göre şekillenirler.

– İkinci aşamada, ortaya çıkan kaygının varlığı, kişi tarafından “ tehlike sinyali ve alarm şeklinde algılanır” ve tehlike algısı ortada gerçek bir tehdit yok iken pekişmeye başlar. Bu tabloya fiziksel belirtiler eklenir ve fiziksel belirtilerde felaketin habercisi olarak yorumlanır.

– Yapılan psikoterapi sürecinde; kişiyi kaygı atağına götüren ve işlevselliğinin bozulmasına sebep olan 3 ana faktör belirlenmiştir;

1) Güvende olmama düşüncesi
2) Fiziksel belirtilerin olumsuz yorumlanması
3 ) İç belirtilere odaklanma

– Kişiye rahatsızlık veren duygusal durumu düzenlemek için yapılabilecek bazı yöntemler mevcuttur. Kaygıya neden olan düşünceleri sorgulama ve değiştirme; “güvende değilim düşüncesi ne kadar gerçeği yansıtıyor ? “benzer durumdaki insanlar durumu nasıl algılıyor?” “düşünce, sadece bir düşünce; gerçeği yansıtmıyor olabilir mi?” “tehdit algılayışımı desteklemeyen kanıtlar neler?” gibi.

– Düşünce farklılıkları, duygusal farklılıklara yol açacak
ve kaygının olması gereken düzeye inmesini sağlayacaktır.

– Kaygı oluştuğunda, buna sebep olan düşüncelere yukarıdaki soruları sorarak alternatif yanıtlar üretin. “Ortada gerçek bir tehdit yok”, “güvende olmadığım sadece bir düşünce” gibi.

– Fiziksel belirtiler oluştuğunda, yapılan yorumlar; “bir yerde bir noksanlık var”, “yolunda gitmeyen bir şey var”, “delirecek gibiyim”, “sinirlerimde bir sorun var”, “kötü bir şey olacak”. Bu yorumlar, geçici ve şiddeti düşük olan fiziksel belirtilerin şiddetlenmesi, süresinin uzaması ve kaygıyı da peşi sıra getirmesine neden olacaktır. Fiziksel belirtiler oluştuğunda; “belirtilerin herkeste olabilecek, geçici ve psikolojik yorumlamaların etkisi sonucu oluşabilecek bir durum olduğunu hatırlayarak yorumlarınızı değiştirmeye çalışın.

– İçe odaklanma; fiziksel belirtilere ve kaygıya fazla dikkat etme, artıp artmadığını sürekli izleme ve geçip geçmeyeceği ile ilgili düşünceler ile meşgul olma bu belirtilerin daha şiddetli yaşantılanmasına ve daha uzun sürmesine, kişinin kendini bir döngü içine sokmasına neden olacaktır. Bu sebeple rahatsız edici iç belirtiler olduğunda, dikkatinizi düşünce değişimine vererek daha sonra başka bir alana kaydırın. “Daha önce işe yarayan meşguliyetleri hatırlama (Örn. İŞ ortamında insanlar ile sohbet etme, bedensel bir faaliyet ile uğraşma Örn. Yürüme, kaygının yanlış bir alarm gibi çaldığını hatırlama.

– “Elimde değil”, “yapacak birşeyim yok”, “Duygularım üzerinde denetimim yok” gibi düşünceler, hastalığın kendisinden kaynaklanan düşüncelerdir, gerçeğin kendisi değil, gerçeğin yanlış yorumlanmasıdır.

– Dönem dönem dalgalanmalar, kaygı artışları ve rahatsız edici fiziksel belirtiler olabilir. Hastalık, bu belirtilerin yukarıda yazıldığı şekilde yorumlanması ile tetiklenir, bakış açısı değiştirilen iç belirtiler ve yorum farklılıkları sonucu, duyguları ve durumu değiştirecektir.

Özet olarak;
-Duyguları değiştirmek için “güvende olmamak ile ilgili düşüncelere alternatif yanıtlar oluşturun”
-Fiziksel belirtiler ve kaygı ile ilgili yorumlamalarınızı değiştirin
-İçe odaklanmak yerine dikkatinizi dışarı yönlendirin.
-Yaşadığınız rahatsızlıkta kaygının “yanlış bir alarm” gibi çaldığını hatırlayın
-Kaygıyı bir an önce yok etmek, birden fiziksel belirtilerden kurtulmaya çalışmak yerine bunlar ile ilgili
-Yorumlamalarınızı değiştirerek bu belirtilerin bu şekilde zaman içerisinde ve gitgide azalarak geçmesini hedefleyin.

İyileşme NEDİR? ;

İyileşme, Sıfır kaygı, sıfır belirti ya da hiç fiziksel belirtinin yaşanmaması değildir. İyileşme, kişinin duygu ve iç belirtileri ile bir önceki denemeye kıyasla nasıl baş etmeye çalıştığını anlamak ile ölçülür.
Kaygınız ya da fiziksel deneyimleriniz geçen hafta 10 iken, bufta 9 ise, 3 saat sürüyorken 2.5 saate düştüyse bu süre, düşüncelerim üzerinde hiçbir denetiminiz yokken 1 kere de olsa aklınıza alternatif düşünceyi getirdiyseniz; bunlar birer İYİLEŞME belirtisidir. Tam iyileşme, zaman ve istikrarlı uygulama gerektirir.

Uygulamalar

Tüm Psikolog Uygulamaları hakkında buradan bilgi alabilirsiniz.